Thực trạng 'Khoán 10' trong khoa học công nghệ

“Khoán 10” Nghị định 115 trong KHCN đã mở ra cơ chế mới cho các tổ chức KHCN phát huy năng lực nội sinh của mình để sáng tạo ra nhiều sản phẩm phục vụ cho nhu cầu trực tiếp của xã hội. Tuy nhiên, thực tế ở Việt Nam còn nhiều khó khăn nên nếu không có những cơ chế đặc thù, việc triển khai nghị định sẽ khó đi vào cuộc sống.

Nguyên nhân chậm trễ
Việc chậm tiến độ chuyển đổi của các tổ chức xuất phát từ nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan. Trong đó có bốn nguyên nhân chủ yếu:
Thứ nhất: Do chưa quyết liệt trong chỉ đạo thực hiện Nghị định 115, một số bộ, ngành, địa phương chưa nhận thức đúng và đầy đủ quy định của nghị định và các văn bản hướng dẫn thực hiện, thậm chí chưa nắm rõ đối tượng phải thực hiện nghị định, do đó chưa chỉ đạo quyết liệt các tổ chức KHCN trực thuộc. Đến nay vẫn còn một số bộ, ngành, địa phương vẫn chưa phê duyệt xong đề án thực hiện cơ chế tự chủ của các tổ chức KHCN công lập trực thuộc. Một số cơ quan quản lý nhà nước chưa nhận thức, chưa thực hiện đúng và đầy đủ quy định của Nghị định 115 về các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với các tổ chức KHCN, như ưu đãi vay vốn, đất đai, hỗ trợ lãi suất, miễn giảm thuế thu nhập… Do đó, tổ chức KHCN chưa được hỗ trợ thực sự khi thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm theo Nghị định 115.

 Việc phê duyệt đề án thực hiện cơ chế tự chủ của các tổ chức KHCN ở một số bộ, ngành, địa phương còn mang tính hình thức, đối phó, nhất là đối với quy định về thời hạn chuyển đổi tại Nghị định 115. Nhiều tổ chức đã được phê duyệt đề án thực hiện Nghị định 115 nhưng chưa được giao quyền tự chủ thực sự về tài chính, nhân lực KHCN và hợp tác quốc tế, nhất là ở các địa phương. Một số tổ chức đã phê duyệt đề án chuyển sang loại hình tự trang trải kinh phí hoạt động thường xuyên nhưng vẫn được cơ quan chủ quản là các bộ, ban, ngành cấp kinh phí hoạt động thường xuyên.

Thứ hai: Hệ thống văn bản pháp luật liên quan đến triển khai Nghị định 115 còn thiếu đồng bộ. Tổ chức KHCN gặp khó khăn, vướng mắc khi thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm do thiếu đồng bộ giữa các quy định trong hệ thống văn bản pháp luật hiện hành. Theo nghị định, các tổ chức KHCN công lập được dùng quyền sử dụng đất đai để góp vốn, liên doanh, liên kết, sản xuất kinh doanh, thế chấp vay vốn ngân hàng. Nhưng trên thực tế, họ không thực hiện được bởi theo quy định của Luật Đất đai, các tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất sẽ không có quyền thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất.

Nghị định 115 còn cho phép tổ chức KHCN được quyền tự chủ về nhân lực, nhưng trên thực tế họ cũng không thực hiện được quyền này bởi theo các quy định về vị trí việc làm trong một đơn vị sự nghiệp công lập tại Luật Viên chức, đơn vị sự nghiệp công lập không được giao quyền tự chủ về một số người làm việc trong đơn vị mà lại do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Luật KHCN năm 2013 cho phép bổ nhiệm, thuê đảm nhiệm chức danh lãnh đạo tổ chức KHCN là người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài. Nhưng theo quy định tại Luật Cán bộ, công chức thì người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập là công chức phải là công dân Việt Nam. Điều này dẫn đến vướng mắc trong triển khai chính sách thu hút chuyên gia trình độ cao là người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài.

Nghị định 115 còn cho phép tổ chức KHCN được quyền thành lập, sáp nhập, giải thể các đơn vị trực thuộc. Tuy nhiên, các tổ chức mới chỉ được quyền tự chủ trong việc thành lập, giải thể các đơn vị trực thuộc không có tư cách pháp nhân, còn đối với các đơn vị có tư cách pháp nhân thì việc thành lập, giải thể vẫn thuộc quyền quyết định của cơ quan chủ quản là các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Thứ ba: Hạn chế về tiềm lực của tổ chức KHCN. Đó là do trình độ cán bộ nghiên cứu tại các tổ chức KHCN (nhất là ở địa phương) nhìn chung còn hạn chế, số lượng cán bộ có trình độ cao đang ít dần do tuổi cao hoặc chuyển sang làm việc tại các khu vực khác. Nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ của đội ngũ nhân lực tại các tổ chức KHCN rất lớn nhưng chưa được đáp ứng vì các tổ chức này không có nguồn kinh phí thường xuyên cho hoạt động đào tạo. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất kĩ thuật, phòng thí nghiệm phục vụ cho hoạt động nghiên cứu và phát triển KHCN còn thiếu và lạc hậu. Ngoài ra, kết quả nghiên cứu của nhiều tổ chức nhìn chung chưa đáp ứng được nhu cầu của thị trường và doanh nghiệp. Số lượng các kết quả nghiên cứu được thương mại hóa còn rất ít; vì vậy các tổ chức này không có nguồn thu hoặc nguồn thu rất ít để thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm.

Thứ tư: Tâm lý ỷ lại vào bao cấp kinh phí của Nhà nước. Tâm lý này còn rất nặng nề trong một bộ phận cán bộ lãnh đạo các tổ chức KHCN cũng như các nhà khoa học. Họ muốn được Nhà nước cấp kinh phí để hoạt động, chưa mạnh dạn, còn bỡ ngỡ khi bước vào nền kinh tế thị trường.

Giải pháp cụ thể để hoàn thành việc chuyển đổi

- Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cần nghiêm túc thực hiện đúng các quy định của Nghị định 115 và các văn bản hướng dẫn, nhất là việc phân loại và phê duyệt đề án thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức KHCN trực thuộc.

Bên cạnh đó, cần kiên quyết sáp nhập, giải thể tổ chức KHCN hoạt động không hiệu quả, thực hiện đúng quy định về cấp kinh phí hoạt động thường xuyên thông qua nhiệm vụ thường xuyên theo chức năng của tổ chức KHCN công lập. Ngoài ra, có chế tài đủ mạnh đối với những tổ chức, cá nhân không chấp hành nghiêm túc Nghị định 115; có chính sách hỗ trợ cán bộ dôi dư khi sáp nhập, giải thể tổ chức KHCN. Khi thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm, việc giải quyết lao động dôi dư nhằm sắp xếp, kiện toàn lại bộ máy nhân sự của tổ chức KHCN cần theo hướng gọn nhẹ, hiệu quả.

Cơ chế hỗ trợ cán bộ dôi dư khi sáp nhập, giải thể tổ chức KHCN công lập

- Cán bộ dôi dư khi tổ chức KHCN công lập sắp xếp lại tổ chức bộ máy được hưởng chính sách tinh giản biên chế theo quy định tại Nghị định 108/2014/NĐ-CP ngày 20/11/2014 của Chính phủ về chính sách tinh giản biên chế, Thông tư liên tịch số 01/2015/TTLT-BNV-BTC ngày 14/4/2015 của liên Bộ Nội vụ, Tài chính hướng dẫn thực hiện chính sách tinh giản biên chế. Đây là những cơ sở pháp lý quan trọng để hỗ trợ cán bộ dôi dư khi tiến hành sáp nhập, giải thể hay chuyển đổi của các tổ chức KHCN. 

Theo http://husta.org.vn 

Thêm bình luận


Mã an ninh
Làm tươi

Khoa học và Cuộc sống

Tập san Trí thức và Cuộc sống

bia1

Thống kê truy cập

0301641
Hôm nay
Hôm qua
Tuần này
Tuần trước
Tháng này
Tháng trước
Tất cả
516
223
1428
4694
11390
10938
301641

Bingo sites http://gbetting.co.uk/bingo with sign up bonuses

đầu tư, kinh tế

JA Teline IV
Liên hệ quảng cáo: 0945747775

Bất động sản

JA Teline IV
Liên hệ Quảng cáo: 0945747775

Khoa học kỹ thuât

JA Teline IV
Liên hệ Quảng cáo: 0945747775

Thời trang

JA Teline IV
Liên hệ Quảng cáo: 0945747775

giải trí, vui chơi»

Avatar
Liên hệ Quảng cáo: 0945747775